de Volkskrant 19-9-2016: Polonium 210, een trip door een scheef universum

Den Haag, 06/09/2016. Beeld uit de voorstelling "Polonium 210" van label Dégradé. Met David Geysen, Carl Beukman, Heike Wisse en Beaudil Elzenga. Foto : Leo van Velzen.

de Volkskrant 19-9-2016
Polonium 210, een trip door een scheef universum
Met een koortsachtige mix van beeldende scènes wordt een romantisch en wreed Rusland geschetst. Polonium 210 is het gif dat Alexander Litvinenko kreeg toegediend, van hogerhand.

Van Ivan de Verschrikkelijke tot en met Vladimir Poetin: met Rusland is het nooit helemaal goed gegaan en het ziet er niet naar uit dat daar binnenkort grote verandering komt. Intrigerend is het wel, dit ondoorgrondelijke oord met z’n romantiek, z’n clichés en z’n wreedheden. En een bron van inspiratie voor kunstenaars, ook hier.

Zo wist theatergroep De Warme Winkel al eerder raad met Rusland, in mooie scènes vol poëten en bandieten; maakte Ulrike Quade vorig seizoen nog het fijne poppentheaterstuk Limonov; en is er nu Polonium 210 van Dégradé, het gezelschap van David Geysen en Carl Beukman. We kennen deze twee ook van Toneelgroep De Appel, maar samen leggen ze zich daarnaast toe op wat ze noemen ‘extreem beeldend geluidstheater’. Na een eerder stuk over de teloorgang van The American Dream is nu Rusland aan de beurt.

Over glasnost, perestrojka, hoop die al snel omslaat in wanhoop, Sovjetsukkels met heimwee, boeven zonder geweten, oligarchen, spionnen en dissidenten

Dat resulteert in een associatieve, duistere voorstelling die ondergronds begint, met gedreun van de metro, flitslicht, teksten over een bunker en een dreigende versie van de song Sympathy. Schijt op schijt op schijt op schijt, karakteriseert iemand de historie, met Russen die proberen te stralen onder de Sovjetsterren, maar al snel het slachtoffer worden van plannen die het daglicht niet verdragen, later weer gevolgd door figuren die al nauwelijks beter af zijn in de harde jaren negentig van Jeltsin.

Dégradé, versterkt met spelers Beaudil Elzenga en Heike Wisse, maakt er in een sfeer die soms herinnert aan het Vlaamse Abattoir Fermé een koortsachtige mix van beeldende scènes van: een uniform onder een trieste lamp, fragmenten die hinten naar merkwaardige zo niet boosaardige (wetenschappelijke) experimenten, turnstertjes en danseressen, boksers en zonnebrillen, dit alles omhuld door onheilspellende, pompende ritmes, flarden van Sovjet-krakers naast religieuze deunen, en Russisch gemurmel.

Over glasnost, perestrojka, hoop die al snel omslaat in wanhoop, Sovjetsukkels met heimwee, boeven zonder geweten, oligarchen, spionnen en dissidenten. Dat laatste slag, in de persoon van Alexander Litvinenko, gaf de voorstelling haar titel: Polonium 210 is het gif dat Litvinenko kreeg toegediend, vermoedelijk op bevel van hogerhand. Het brengt een soort nucleaire meltdown in je lichaam teweeg. David Geysen geeft in een heftige performance een beeld van hoe dat eruit moet zien en leidt zo het slot van de voorstelling in. Een beetje vrijblijvend is die uiteindelijk wel, maar van scène tot scène is er toch steeds sprake van de nodige intrige en zo beklijft het geheel als een behoorlijk weirde trip door een verwrongen universum.

Spread the love